Ceramidy – czym są i jaką pełnią rolę?

Twoja skóra nieustannie traci wilgoć, jest przesuszona i podrażniona pomimo stosowania nawilżających kremów? Odpowiedzią może być niedobór ceramidów – naturalnych lipidów, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu integralności bariery skórnej. Możesz o nich nie słyszeć tak często jak o kwasie hialuronowym czy witaminie C, ale to właśnie ceramidy są fundamentem zdrowo wyglądającej i prawidłowo funkcjonującej skóry. W tym artykule odkryjesz, czym są ceramidy, dlaczego są niezbędne dla zdrowej skóry i jak efektywnie włączyć je do swojej codziennej pielęgnacji.

Czym są ceramidy?

Wyobraź sobie mur zbudowany z cegieł. W tej analogii komórki naskórka to cegły, a ceramidy wraz z innymi lipidami stanowią zaprawę murarską, która spaja je razem. Ceramidy to rodzaj lipidów (tłuszczów), które naturalnie występują w naszej skórze i stanowią około 50% składu międzykomórkowego cementu naskórka. To dzięki nim nasza skóra utrzymuje odpowiedni poziom nawilżenia i chroni organizm przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi.

W skórze występuje 9 głównych typów ceramidów, oznaczanych jako ceramid-1 do ceramid-9. Każdy z nich ma nieco inną strukturę chemiczną i pełni specyficzne funkcje, ale razem działają jak zespół, utrzymując naszą skórę w dobrej kondycji.

Ceramidy występujące w kosmetykach możemy podzielić na trzy grupy:

  • naturalne (pochodzenia zwierzęcego),
  • fitosfingozynowe (pochodzenia roślinnego)
  • oraz syntetyczne.

Wbrew pozorom, te ostatnie nie są gorsze – często są nawet bardziej stabilne i lepiej tolerowane przez skórę.

Niestety, z wiekiem ilość ceramidów w naszej skórze maleje. Po 30. roku życia ich poziom spada o około 30%, co jest jedną z głównych przyczyn tego, że skóra staje się coraz bardziej sucha i podatna na podrażnienia. Oprócz naturalnego procesu starzenia, spadek poziomu ceramidów może być spowodowany nadmierną ekspozycją na promienie UV, zanieczyszczeniami powietrza, używaniem agresywnych detergentów i środków myjących, a nawet przebywaniem w klimatyzowanych pomieszczeniach. Również niektóre choroby skóry, jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca, wiążą się z niedoborem tych cennych lipidów.

Wykres pokazujący spadek poziomu ceramidów z wiekiem

Korzyści dla skóry płynące ze stosowania ceramidów

Ceramidy pełnią w naszej skórze rolę podobną do strażników pilnujących, aby woda pozostała tam, gdzie powinna – wewnątrz naszego ciała. Tworzą one barierę, która zapobiega nadmiernej utracie wody przez naskórek (znanej jako TEWL – transepidermalna utrata wody). To właśnie dzięki nim skóra pozostaje nawilżona i elastyczna.

Ale to nie wszystko. Ceramidy chronią również naszą skórę przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak zanieczyszczenia powietrza, bakterie czy alergeny. Działają jak tarcza, nie pozwalając tym substancjom przenikać przez naskórek i wywoływać stany zapalne.

Co ciekawe, ceramidy wykazują także działanie łagodzące i regenerujące. Badania kliniczne potwierdzają, że kosmetyki zawierające ceramidy są skuteczne w leczeniu takich problemów skórnych jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. Regularne stosowanie produktów z ceramidami może także zmniejszyć widoczność zmarszczek, ponieważ dobrze nawilżona skóra wygląda młodziej i zdrowiej.

Warto również wspomnieć, że ceramidy działają najlepiej w towarzystwie. Optymalnie współpracują z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi w proporcji 3:1:1. Ta trójka składników razem tworzy tzw. kompleks lipidowy, który najlepiej naśladuje naturalny skład lipidów naskórka i najskuteczniej odbudowuje barierę skórną.

Jak rozpoznać niedobór ceramidów?

Jeśli zastanawiasz się, czy Twojej skórze brakuje ceramidów, zwróć uwagę na kilka charakterystycznych objawów. Przede wszystkim, skóra z niedoborem ceramidów jest sucha, szorstka i ma tendencję do łuszczenia się. Możesz też zauważyć uczucie ściągnięcia po umyciu twarzy, które nie ustępuje nawet po nałożeniu kremu. Skóra staje się bardziej wrażliwa, łatwo się czerwieni i reaguje podrażnieniem na kosmetyki, które wcześniej dobrze tolerowała.

Prosty test, który możesz wykonać w domu, to tzw. „test ściągnięcia”. Po dokładnym oczyszczeniu twarzy, odczekaj 15-20 minut bez nakładania żadnych kosmetyków. Jeśli po tym czasie czujesz silne ściągnięcie i dyskomfort, prawdopodobnie Twoja bariera hydrolipidowa jest osłabiona, a poziom ceramidów obniżony.

Niedobór ceramidów jest szczególnie zauważalny w okresach zmiany pór roku, zwłaszcza gdy lato przechodzi w jesień, a zima w wiosnę. Również podróże, szczególnie lotnicze, mogą tymczasowo zaburzyć równowagę ceramidów w skórze. Stres, który przeżywamy, również ma negatywny wpływ na barierę skórną. Jeśli niedawno przeszłaś zabieg złuszczający, jak peeling chemiczny, Twoja skóra tym bardziej będzie potrzebowała wsparcia w postaci produktów z ceramidami.

Co ciekawe, niedobór ceramidów może być również związany z takimi problemami jak trądzik, trądzik różowaty, atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. W tych przypadkach suplementacja ceramidami może stanowić ważny element terapii, oczywiście pod okiem dermatologa.

Ceramidy w kosmetykach – jak wybierać produkty?

Gdy już zdecydujesz się włączyć ceramidy do swojej pielęgnacji, możesz poczuć się nieco zagubiona w gąszczu produktów i ich składów. Jak rozpoznać ceramidy na liście składników? Najczęściej występują one pod nazwami takimi jak Ceramide AP, Ceramide EOP, Ceramide NP, Ceramide NS czy Ceramide EOS. Możesz również spotkać się z określeniami numerycznymi, takimi jak Ceramide 1, Ceramide 2 itd.

Optymalne stężenie ceramidów w kosmetykach to 0,5-2%. Niestety, rzadko producenci podają dokładne stężenia na opakowaniach, dlatego warto zwracać uwagę na pozycję ceramidów na liście składników – im bliżej początku, tym lepiej.

krem CeraVe z ceramidami

Nie mniej ważne od samych ceramidów są także substancje, które im towarzyszą. Jak wspomniałam wcześniej, ceramidy najlepiej działają w towarzystwie cholesterolu i kwasów tłuszczowych. Dlatego warto szukać produktów, które zawierają ten kompleks lipidowy. Dodatkowo, skuteczność ceramidów zwiększają technologie enkapsulacji, które pomagają im przenikać przez warstwę rogową naskórka i działać tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

Jeśli chodzi o formy kosmetyków, ceramidy znajdziesz w różnych produktach – od lekkich serum po bogate kremy barierowe. Wybór konkretnej formuły zależy głównie od Twojego typu skóry i jej potrzeb. Dla skóry suchej i dojrzałej idealne będą bogatsze kremy, natomiast skóra mieszana czy tłusta lepiej zareaguje na lżejsze formuły, jak serum czy esencje.

Przed zakupem produktu z ceramidami warto również zwrócić uwagę na opakowanie. Ceramidy są składnikami wrażliwymi na światło i tlen, dlatego najlepiej, jeśli kosmetyk jest zamknięty w nieprzezroczystym opakowaniu z dozownikiem, który minimalizuje kontakt produktu z powietrzem.

Propozycje produktów z ceramidami

Kategoria produktuNazwa produktuOpisTyp skóryPrzybliżona cena (PLN)
Kremy do twarzyCeraVe Krem nawilżającyZawiera 3 rodzaje ceramidów (1, 3, 6-II), kwas hialuronowy i cholesterol. Formuła o przedłużonym uwalnianiu dzięki technologii MVE.Sucha, normalna, wrażliwa50-70 zł (50 ml)
Dr Jart+ Ceramidin CreamKompleks 5 ceramidów, technologia Ceramide Infusion System wspierająca barierę skórną, bogata konsystencja.Sucha, bardzo sucha, odwodniona150-180 zł (50 ml)
Holika Holika Good Cera Super Ceramide CreamZawiera ceramidy i masło shea, intensywnie odżywia i łagodzi podrażnienia.Sucha, wrażliwa60-80 zł (60 ml)
Purito Dermide Cica Barrier Sleeping PackKrem na noc z ceramidami, centelą azjatycką i niacynamidem. Wzmacnia barierę skórną podczas snu.Wszystkie typy skóry, szczególnie wrażliwa i skłonna do podrażnień80-100 zł (80 ml)
Lekkie kremy/emulsjeCurél Intensive Moisture Facial CreamJapońska marka specjalizująca się w kosmetykach z ceramidami. Lekka formuła dla skóry wrażliwej.Wrażliwa, sucha, mieszana100-120 zł (40 ml)
Merix Ceramide Cream FreshLekka emulsja z ceramidami i pantenolem, nawilża bez obciążania.Normalna, mieszana, tłusta40-60 zł (50 ml)
Cosrx Balancium Comfort Ceramide CreamLekki krem zawierający pantenol, ceramidy i olej z dzikiej róży.Mieszana, tłusta, z tendencją do przesuszeń80-100 zł (80 ml)
SerumKlairs Rich Moist Soothing SerumSerum wzbogacone ceramidami i kwasem hialuronowym, łagodzi i nawilża.Wszystkie typy, szczególnie odwodniona i wrażliwa110-130 zł (80 ml)
The Ordinary Natural Moisturizing Factors + CeramidesSerum z kompleksem ceramidów i naturalnych czynników nawilżających.Wszystkie typy skóry60-80 zł (30 ml)
Paula’s Choice Clinical Ceramide-Enriched Firming ComplexSerum łączące ceramidy, witaminę C i retinol.Normalna, sucha, dojrzała250-280 zł (30 ml)
SVR Laboratoire Topialyse Baume IntensifIntensywnie odbudowujące serum-balsam z ceramidami i kwasami omega.Bardzo sucha, atopowa, skłonna do podrażnień70-90 zł (50 ml)
Płyny micelarne/toneryHolika Holika Skin & Good Cera Ultra TonerŁagodny toner z ceramidami przygotowujący skórę do dalszych etapów pielęgnacji.Sucha, wrażliwa50-70 zł (200 ml)
Bioderma Sensibio DefensivePłyn wzmacniający barierę skórną z ceramidami i probiotykami.Wrażliwa, reaktywna80-100 zł (40 ml)
Matsuyama Hadauru Moisturizing InfusionJapońska esencja z ceramidami, nawilża i wzmacnia barierę skórną.Wszystkie typy skóry100-130 zł (110 ml)
Produkty do oczyszczaniaCeraVe Hydrating CleanserDelikatny żel oczyszczający z ceramidami, nie naruszający bariery skórnej.Sucha, normalna, wrażliwa40-50 zł (236 ml)
La Roche-Posay Toleriane Dermo-CleanserKremowy płyn do mycia z ceramidami, nie wymaga spłukiwania.Wrażliwa, sucha, atopowa50-70 zł (200 ml)
Elizabeth Arden Ceramide Replenishing Cleansing OilOlejek do demakijażu z ceramidami, nie wysusza skóry.Wszystkie typy skóry, także sucha i dojrzała120-150 zł (200 ml)
MaskiMediheal N.M.F Aquaring Ampoule MaskMaska w płachcie nasączona formułą z ceramidami i NMF.Odwodniona, sucha10-15 zł (1 szt.)
Dr Jart+ Ceramidin Facial MaskMaska w płachcie z wysokim stężeniem ceramidów i składników łagodzących.Sucha, podrażniona, z uszkodzoną barierą25-35 zł (1 szt.)
Laneige Cica Sleeping MaskMaska na noc z ceramidami i kompleksem cica, regeneruje podczas snu.Wrażliwa, zaczerwieniona, podrażniona120-150 zł (60 ml)
Kremy pod oczyBielenda Ceramidy Ultraodżywczy krem pod oczyKrem z ceramidami, masłem shea i olejem z awokado, nawilża delikatną skórę wokół oczu.Sucha, dojrzała20-30 zł (15 ml)
Drunk Elephant C-Tango Multivitamin Eye CreamKrem pod oczy z ceramidami i 5 formami witaminy C.Wszystkie typy skóry, także dojrzała250-280 zł (15 ml)
Kosmetyki do ciałaCeraVe Moisturizing CreamIntensywnie nawilżający krem z 3 rodzajami ceramidów, idealny dla suchej skóry całego ciała.Sucha, bardzo sucha, atopowa60-80 zł (340 g)
Cetaphil Pro Eczema Prone MoisturizerKrem z ceramidami i olejem z czarnej porzeczki, łagodzi podrażnienia.Atopowa, skłonna do egzemy50-70 zł (295 ml)
Eucerin UreaRepair PLUS Lotion 10% UreaBalsam z ceramidami i mocznikiem, intensywnie nawilża i regeneruje.Bardzo sucha, szorstka, z łuszczeniem70-90 zł (400 ml)
Produkty apteczneA-Derma Exomega Control Emollient BalmApteczny balsam z kompleksem lipidowym zawierającym ceramidy, do skóry atopowej.Atopowa, bardzo sucha, skłonna do podrażnień80-100 zł (200 ml)
SVR CeramidolBogaty krem z wysoką zawartością ceramidów i lipidów, odbudowuje barierę skórną.Bardzo sucha, atopowa, swędząca60-80 zł (50 ml)
Bioderma Atoderm Intensive BaumeBalsam z kompleksem Lipigenium zawierającym ceramidy, łagodzi świąd i odżywia.Atopowa, wrażliwa, swędząca70-90 zł (500 ml)
Suplementy dietySkin CeramidesSuplementy zawierające fitoceramidy z pszenicy, wspierające nawilżenie skóry od wewnątrz.Dla każdego typu skóry, szczególnie suchej i dojrzałej80-100 zł (30 kapsułek)
Solgar Skin, Nails & HairKompleksowy suplement z ceramidami roślinnymi i innymi składnikami wspierającymi zdrowie skóry.Dla każdego typu skóry90-110 zł (60 tabletek)
  • Przed wyborem produktu warto sprawdzić aktualny skład, gdyż producenci mogą go zmieniać.
  • Ceny są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od miejsca zakupu oraz promocji.
  • Przed zastosowaniem nowego produktu zawsze warto wykonać test alergiczny, szczególnie w przypadku skóry wrażliwej.
  • Produkty z ceramidami najlepiej wybierać w opakowaniach nieprzezroczystych z dozownikiem, aby zachować stabilność składników.
  • W przypadku poważnych problemów skórnych (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) warto skonsultować wybór produktów z dermatologiem.

Włączanie ceramidów do rutyny pielęgnacyjnej

Teraz, gdy już wiesz, jakie produkty z ceramidami wybrać, czas omówić, jak włączyć je do codziennej rutyny pielęgnacyjnej. Podstawowa zasada jest prosta: ceramidy możesz stosować zarówno rano, jak i wieczorem, po dokładnym oczyszczeniu skóry.

Optymalna kolejność aplikacji produktów to: oczyszczanie, tonizacja, serum z ceramidami, a następnie krem z ceramidami. Jeśli używasz innych aktywnych składników, takich jak kwas azelainowy, witamina C czy retinol, ceramidy mogą być doskonałym uzupełnieniem, które pomoże zminimalizować potencjalne podrażnienia. Witaminę C najlepiej aplikować rano, przed produktami z ceramidami, natomiast retinol – wieczorem, również przed ceramidami.

Jak dostosować rutynę z ceramidami do różnych typów skóry? Jeśli masz skórę suchą, możesz śmiało stosować bogate kremy z ceramidami zarówno rano, jak i wieczorem. W przypadku skóry wrażliwej, postaw na minimalistyczną rutynę z produktami o prostych składach, gdzie ceramidy będą głównym składnikiem aktywnym. Dla skóry dojrzałej idealne będzie połączenie ceramidów z antyoksydantami (jak witamina C) rano i z retinolem wieczorem. Natomiast jeśli zmagasz się ze skórą problematyczną, ceramidy pomogą złagodzić podrażnienia i przywrócić równowagę.

Częstotliwość stosowania ceramidów zależy od stanu Twojej skóry. Jeśli bariera skórna jest znacznie uszkodzona, możesz przez pierwsze 2-4 tygodnie stosować intensywną kurację, używając produktów z ceramidami rano i wieczorem. Następnie możesz przejść na podtrzymującą pielęgnację, stosując ceramidy raz dziennie lub nawet kilka razy w tygodniu.

Pamiętaj, że efekty stosowania ceramidów nie są natychmiastowe. Na pierwsze rezultaty trzeba poczekać około 4-6 tygodni, ponieważ tyle trwa pełny cykl odnowy naskórka. Bądź cierpliwa i konsekwentna, a z pewnością zauważysz poprawę kondycji swojej skóry.

Najczęstsze mity i błędy dotyczące ceramidów

Mit 1: Wszystkie ceramidy w kosmetykach są tak samo skuteczne
To nieprawda! Skuteczność ceramidów zależy od ich formy, stężenia oraz obecności innych składników. Ceramidy w formie liposomów czy nanosomów mają lepszą biodostępność niż te w zwykłej formie. Warto zwracać uwagę na skład i technologię zastosowaną w produkcie.
Mit 2: Ceramidy dają natychmiastowe efekty
Niestety, na efekty trzeba poczekać! Ceramidy działają poprzez odbudowę bariery skórnej, a to proces wymagający czasu – pierwsze rezultaty pojawiają się zwykle po 4-6 tygodniach regularnego stosowania.
Mit 3: Im więcej ceramidów, tym lepiej
To nie zawsze prawda. Optymalne stężenie ceramidów w kosmetyku to 0,5-2%. Wyższe stężenia niekoniecznie przekładają się na lepsze efekty, a mogą jedynie podnieść cenę produktu.
Błąd 1: Zbyt częste złuszczanie skóry podczas kuracji ceramidami
Celem ceramidów jest odbudowa bariery skórnej. Zbyt intensywne złuszczanie (np. peelingami) może tę barierę osłabiać i niwelować działanie ceramidów. Podczas kuracji ogranicz peelingi i inne produkty złuszczające.
Błąd 2: Nieodpowiednie przechowywanie kosmetyków z ceramidami
Ceramidy są wrażliwe na światło i tlen. Kosmetyki z ceramidami należy przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu i zużyć w czasie wskazanym przez producenta (najczęściej 6-12 miesięcy od otwarcia).
Alicja Błach
Alicja Błach

Moim celem jest dzielenie się z Wami najnowszymi trendami, sprawdzonymi kosmetykami oraz prostymi trikami, które pomogą Wam czuć się pewnie i pięknie w każdej sytuacji. Na mojej stronie znajdziesz inspiracje do codziennego makijażu, porady na temat pielęgnacji skóry, a także recenzje kosmetyków.

Artykuły: 148